Nieuwsbrief SWOO - Flieringa - 2008 - 1

Actie met Stichting Oogfonds voor Kindercentrum zeer succesvol!

Zoals u wellicht uit de mailing van Stichting Oogfonds heeft vernomen, is Het Oogziekenhuis op dit moment bezig met de oprichting van een kindercentrum. Dit centrum zal van A tot en met Z volledig gefocust zijn op de behoeften en wensen van kinderen: qua inrichting, maar ook qua zorg die wordt geleverd door de artsen en verpleegkundigen.

In samenwerking met Stichting Oogfonds heeft Het Oogziekenhuis fondsen geworven bij de donateurs van Stichting Oogfonds en van de SWOO-Flieringa. En met groot succes! U heeft met gulle hand bijgedragen aan de totstandkoming van het kindercentrum! U heeft in totaal meer dan 9.000 euro gegeven en dit bedrag is nog eens verdubbeld door Stichting Oogfonds. Wij willen u bij deze zeer hartelijk danken voor uw bijdrage!

U heeft nog niet gegeven, maar zou dit wel willen doen? U kunt uw bijdrage overmaken op postbanknummer 2979441 t.n.v. SWOO-Flieringa, Rotterdam, onder vermelding van ‘kindercentrum’.

Oudere Ogen (door Els Beekmans, De Oud Rotterdammer)

U zult het als ervaringsdeskundige volledig met me eens zijn: het leven begint bij 40, maar helaas geldt dat niet voor onze ogen. Integendeel: het begint met het boek steeds verder weg te moeten houden en vroeger of later komt er een leesbril. Na je 50-ste neemt bijvoorbeeld ook het risico van een verhoogde oogboldruk (glaucoom) toe, vooral als het ‘in de familie’ zit. Verder kunnen we denken aan staar of een beschadigd hoornvlies – al is dit geen specifieke ouderdomskwaal.

Iemand die van dat laatste veel afweet en er boeiend en helder over kan vertellen is dr. Hugo van Cleynenbreugel van Het Oogziekenhuis Rotterdam. Hij is gespecialiseerd in het uitvoeren van hoornvliestransplantaties en legt uit: “Bij veel van de hoornvliesproblemen vertoont de achterkant van het hoornvlies vormafwijkingen als gevolg van (vroegtijdige) veroudering. Het hoornvlies is slechts 0,5-0,7 mm dik, opgebouwd uit verschillende lagen, en heeft de neiging vocht op te nemen.

Daardoor wordt het hoornvlies troebel en het zicht slechter: hoornvliesdystrofie van Fuchs heet dat. De oorzaak is nog niet bekend. We kunnen wel tijdelijk de gevolgen bestrijden, maar uiteindelijk is er vaak een operatie nodig; het scherptezicht is dan slechts 30% van wat het moet zijn.”

Donorhoornvlies

Al vanaf begin jaren ’50 wordt bij deze aandoening een hoornvliestransplantatie uitgevoerd: dat deel van het hoornvlies, waarvan de achterkant beschadigd is, wordt over de gehele dikte vervangen door een donorhoornvlies. Een nadeel van deze methode is dat dit donorvlies, onder andere door de hechtingen, meestal geen perfect ronde vorm heeft (astigmatisme genaamd); het zicht verbetert uiteindelijk tot gemiddeld 50%. Sinds enkele jaren is men in staat alleen de afwijkende achterste laag van het hoornvlies – dus het endotheel - te vervangen en dit wordt steeds vaker toegepast. Hoe gaat dat in zijn werk?

Dr. Van Cleynenbreugel: “Het idee hiervoor is al 50 jaar oud, maar destijds waren de instrumenten nog niet goed genoeg. In 1993 is een konijn op deze manier geopereerd; in 1997 vond de allereerste succesvolle operatie op een mens plaats. Dankzij sterk verbeterde instrumenten en (operatie)microscopen wordt deze operatie de laatste jaren steeds vaker uitgevoerd. Bij deze techniek wordt de achterste laag weggeschraapt en een gezonde donorlaag tegen het hoornvlies ‘aangeplakt’. Hieronder wordt een luchtbel in het oog aangebracht waardoor het donorvlies goed tegen het eigen hoornvlies wordt aangedrukt. Als na enkele uren de pompfunctie weer gaat werken, zuigt het donorvlies zich vast.”

Plat

Om te zorgen dat de luchtbel op zijn plaats blijft, moet men na de operatie vier tot zes uur plat op de rug liggen, waarbij het hoofd zo stil mogelijk moet worden gehouden. Omdat dit niet zo comfortabel is krijgt de patiënt een speciaal hoofdkussen en kussens onder de benen. Het zicht verbetert uiteindelijk tot 60-100%, een behoorlijke verbetering ten opzichte van de traditionele transplantatie.

Het zicht verbetert uiteindelijk tot 60-100%, een behoorlijke verbetering ten opzichte van de traditionele transplantatie!

Bron: De Oud-Rotterdammer. Auteur: Els Beekmans. Datum: Juni 2008.

Over Van Cleijnenbreugel
Drs. H. van Cleyenbreugel is gespecialiseerd in cornea-, cataract- en refractieve chirurgie en uitwendige oogziekten. Hij studeerde geneeskunde van 1991 tot 1998 in Leuven (België) en heeft zijn opleiding tot oogarts gevolgd van 1998 tot 2002 aan de Katholieke Universiteit te Leuven (België). Daarna heeft de heer Van Cleijnenbreugel een fellowship in de corneachirurgie in Het Oogziekenhuis gevolgd. Sedert 1 maart 2003 is hij staflid in Het Oogziekenhuis Rotterdam.

Waar bevindt het hoornvlies zich in het oog en hoe werkt het?

Het hoornvlies (of de cornea) bevindt zich aan de voorkant van het oog en is als het ware het venster van het oog. Het hoornvlies bevat onder normale omstandigheden geen bloedvaten en is daarom doorzichtig. Het hoornvlies werkt als een lens. Het heeft zelfs een brekingssterkte die groter is dan de ooglens zelf. Het hoornvlies is bedekt met de traanfilm, deze is nodig om het hoornvlies in goede conditie te houden.

Afbeelding van een hoornvlies

Hoe is het hoornvlies opgebouwd?
Het hoornvlies bestaat uit 5 lagen:
1. Epitheel: dit is het meest oppervlakkige laagje (als het ware het huidje) van het hoornvlies. Onder het epitheel bevindt zich een netwerk van zenuwvezels. Daarom kan zelfs het kleinste wondje op het hoornvlies erg pijnlijk zijn.

2. Laag van Bowman.

3. Stroma: maakt het grootste deel van het hoornvlies uit, en geeft het hoornvlies stevigheid en volume. Het stroma van het hoornvlies werkt als een spons, en heeft de neiging om vocht aan te trekken. Dit wordt gecompenseerd door de endotheelcellen.

4. Membraan van Descemet.

5. Endotheel: vormt de achterkant van het hoornvlies. Het endotheel bestaat uit één laag zeshoekige cellen (endotheelcellen). Deze cellen kunnen zich niet delen. Het endotheelcelaantal neemt in de loop van het leven langzaam af. De endotheelcellen hebben een pompfunctie: ze pompen vocht uit het hoornvlies zodat er een evenwicht ontstaat tussen opstapeling en afvoer van vocht en het hoornvlies helder blijft.

Steeds meer mensen slechtziend of blind
Wist u dat er in Nederland meer dan 350.000 mensen blind of slechtziend zijn? En dit aantal door de vergrijzing heel snel groeit? Steun het wetenschappelijk onderzoek in Het Oogziekenhuis en lever een bijdrage aan de ontwikkeling van betere onderzoeks- en behandelmethodes t.b.v. de preventie en behandeling van slechtziendheid en blindheid. U kunt een eenmalige bijdrage overmaken op postbanknummer 2979441 t.n.v. SWOO-Flieringa, Rotterdam. Een vaste bijdrage is vanzelfsprekend ook van harte welkom!

Rondleiding in Het Oogziekenhuis over kunst
Wij danken u hartelijk voor uw steun aan het wetenschappelijk onderzoek in Het Oogziekenhuis. Als dank voor uw bijdrage zouden wij u graag willen uitnodigen voor een rondleiding door Het Oogziekenhuis. De volgende data van de rondleidingen zijn 12 juli en 9 augustus. U kunt u hiervoor opgeven bij Maaike van Zuilen, vanzuilen@oogziekenhuis.nl,
tel: 010 – 401 76 78 (ma – woe – vrij).

Oogziekenhuis-nieuws

Parkeerservice Het Oogziekenhuis Rotterdam biedt als eerste ziekenhuis in Nederland een Parkeerservice. U stapt voor de deur van Het Oogziekenhuis uit en een chauffeur parkeert uw auto. Geen zorgen meer over te laat komen door het niet vinden van een parkeerplaats, te weinig saldo op de chipknip of parkeren in een parkeergarage! Meer informatie over de parkeerservice kunt u vinden op de website van Het Oogziekenhuis www.oogziekenhuis.nl.

 Oogspelen 
Op 3 juni 2008 heeft Het Oogziekenhuis Rotterdam, Het Oogzorgnetwerk, Visio, Landelijke Stichting Slechtzienden en Blinden en de Rotary Club Rotterdam voor de derde keer de Oogspelen in de tuin van Het Oogziekenhuis Rotterdam georganiseerd. Tijdens de Oogspelen worden gemengde teams van ziende en visueel beperkte kinderen gevormd en deze doen allerlei leuke spelletjes met elkaar.  Samenwerking, overleg en inzicht van de teamleden zijn een vereiste! Maar teamspirit en spelplezier het allerbelangrijkste!

Week Oog voor het Kind

In de week van 2 tot en met 6 juni zijn alle kinderen die Het Oogziekenhuis Rotterdam bezochten in het zonnetje gezet. In deze week Oog voor het Kind worden allerlei activiteiten georganiseerd. Geschminkt worden, terwijl je moet wachten of gratis popcorn of een ijsje na het bezoek aan de arts. Ook de kinderen die in deze week  opgenomen moesten worden, zijn natuurlijk verwend met cadeautjes en speciale aandacht.

Oogziekenhuizen bouwen wereldwijd netwerk
Oogziekenhuizen uit de hele wereld hebben eind maart in Zuid-Oost Azië afspraken gemaakt over een continue uitwisseling van hoogstaande medische en organisatorische kennis.

Door internationaal samen te werken, hopen de oogziekenhuizen de patiënt de best beschikbare oogheelkundige zorg te kunnen garanderen. Tijdens het jaarlijks overleg van de vereniging is besloten tot het opzetten van een onderwijsprogramma, waarin excellente artsen in opleiding, verpleegkundigen en andere medewerkers tussen de ziekenhuizen worden uitgewisseld. De samenwerking tussen de oogziekenhuizen moet een bijdrage leveren aan de doelstellingen van het projectVision2020 van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), waaronder voornamelijk het wereldwijd halveren van het aantal blinden en slechtzienden.

Lees meer over deze internationale samenwerking in de Ziekenhuiskrant: http://www.ziekenhuiskrant.nl/10-Kliniek.10249.0.html

Meer informatie
Heeft u vragen over de SWOO-Flieringa? Bel of mail ons gerust! Mail de SWOO-Flieringa via: info@swoo-flieringa.nl, of bel: 010 – 401 76 78. Of kijk eens op onze website:

www.swoo-flieringa.nl!